Từ nghề truyền thống của gia đình, chị Đoàn Thị Minh Trâm (phường Chơn Thành, TP Đồng Nai) đã ứng dụng lợi khuẩn và công nghệ lên men trong chế biến nghệ để nâng tầm giá trị nông sản quê hương.Dự án nghệ - nâng tầm nông sản bản địa, tạo sinh kế xanh và chuyển đổi số của chị Trâm vừa đoạt giải Nhất tại Cuộc thi "Phụ nữ Đồng Nai khởi nghiệp sáng tạo với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh" năm 2026.

Bén duyên khởi nghiệp từ nghề truyền thống

Năm 2023, khi vẫn đang làm công việc của một cán bộ nhà nước, chị Đoàn Thị Minh Trâm bắt đầu thử sức với các sản phẩm từ nghệ, gừng và chuối. Đến cuối năm 2025, chị quyết định nghỉ việc để dành toàn bộ thời gian cho hành trình khởi nghiệp.

Theo chị Trâm, ý tưởng phát triển sản phẩm từ nghệ bắt nguồn từ nghề truyền thống của gia đình. Tuy nhiên, nếu chỉ tiếp tục cách làm cũ, giá trị của cây nghệ chưa được khai thác hết. Vì vậy, chị lựa chọn hướng chế biến sâu, kết hợp công nghệ hiện đại để tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

Chia sẻ về quy trình sản xuất, chị Trâm cho biết, trước hết dự án liên kết và hướng dẫn nông dân canh tác để tạo nguồn nguyên liệu an toàn. Nghệ tươi sau khi thu hoạch được xử lý, lọc và tách để thu tinh bột. Từ nguyên liệu này, dự án kết hợp lợi khuẩn theo công thức riêng, thực hiện quá trình lên men, sau đó tạo viên, sấy và đóng gói.

Điểm mới của dự án là ứng dụng Probiotics và công nghệ lên men trong chế biến sâu các sản phẩm từ nghệ. Theo chị Trâm, nghệ chứa hoạt chất curcumin được quan tâm trong các nghiên cứu về chống oxy hóa, kháng viêm và chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, curcumin có hạn chế là khó tan trong nước và khả năng hấp thu qua đường uống thấp.

Từ đó, dự án nghiên cứu kết hợp nghệ với lợi khuẩn, qua đó tạo ra những dòng sản phẩm mới thay vì chỉ dừng lại ở tinh bột nghệ hoặc viên nghệ truyền thống. "Hướng đi này giúp sản phẩm dễ dùng hơn, cải thiện mùi vị, hỗ trợ khả năng phân tán/hòa tan, kiểm soát liều dùng tốt hơn và nâng cao giá trị của củ nghệ bản địa", chị Trâm cho hay.

Các sản phẩm khởi nghiệp từ củ nghệ của chị Đoàn Thị Minh Trâm.

Hiện dự án của chị phát triển đa dạng sản phẩm từ dạng viên, bột và nước. Một số sản phẩm tiêu biểu gồm tinh nghệ hòa tan Probiotics, viên tinh nghệ mật ong Probiotics, mật ong tinh nghệ Probiotics và sản phẩm dinh dưỡng từ nghệ. Các sản phẩm đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Biến phụ phẩm thành tài nguyên

Không chỉ chú trọng sản phẩm đầu ra, dự án còn hướng đến việc xây dựng quy trình sản xuất theo hướng xanh và tuần hoàn.

Cụ thể, trong quá trình chế biến nghệ, bã nghệ, vỏ nghệ và các phụ phẩm thực vật được tận dụng để xử lý bằng vi sinh, tạo phân hữu cơ phục vụ trở lại cho vùng trồng. Dự án cũng nghiên cứu tận dụng bã nghệ làm thức ăn chăn nuôi, đồng thời phát triển thêm các sản phẩm từ phụ phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất tinh bột nghệ. Cách làm này không chỉ góp phần nâng cao giá trị cây nghệ mà còn mở rộng câu chuyện khởi nghiệp từ một sản phẩm nông nghiệp sang mô hình sản xuất xanh, gắn với kinh tế tuần hoàn.

"Chúng tôi muốn phụ phẩm không trở thành rác thải mà tiếp tục được sử dụng như một nguồn tài nguyên. Khi được xử lý phù hợp, chúng có thể quay trở lại phục vụ sản xuất, vừa bảo vệ môi trường, vừa giảm lãng phí, giảm chi phí đầu vào", chị Trâm cho biết.

Tạo thêm việc làm cho phụ nữ

Một trong những mục tiêu mà chị Trâm hướng đến là tạo thêm cơ hội việc làm và thu nhập cho phụ nữ tại địa phương. Thay vì yêu cầu người tham gia phải có nguồn vốn lớn hoặc mặt bằng kinh doanh, dự án xây dựng mạng lưới cộng tác viên, đại lý theo hướng "khởi nghiệp ít vốn, dễ tham gia". Phụ nữ có thể lựa chọn tham gia công việc phù hợp với điều kiện của mình như: sơ chế, đóng gói, dán nhãn, bán hàng trực tuyến, làm cộng tác viên, tiếp thị liên kết, livestream hoặc chăm sóc khách hàng.

Đây là lần đầu tiên tôi tham gia cuộc thi “Phụ nữ Đồng Nai khởi nghiệp sáng tạo với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh”. Thông qua chương trình, tôi được các chuyên gia và cán bộ Hội biết đến, giới thiệu sản phẩm, đồng thời nhận được những đề nghị hỗ trợ kết nối thị trường, đặc biệt là về kinh doanh số. Tôi biết ơn vì đã có nhiều anh chị đồng hành trên hành trình khởi nghiệp nhiều gian khó này".

Chị Đoàn Thị Minh Trâm (phường Chơn Thành, TP Đồng Nai)

Trước mắt, dự án tạo việc làm tại chỗ cho 5 phụ nữ địa phương và liên kết trồng nghệ với 5 hộ gia đình có nữ là lao động chính.

"Người có đất có thể tham gia trồng và cung cấp nguyên liệu, người có thời gian có thể tham gia các công đoạn sơ chế, đóng gói, người có điện thoại thông minh có thể bán hàng trực tuyến hoặc làm cộng tác viên. Điều tôi mong muốn là phụ nữ có thể tham gia theo khả năng của mình. Chị em không phải bỏ quê đi làm xa", chị Trâm chia sẻ.

Trong thời gian tới, nữ chủ dự án đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số.

"Tôi muốn ứng dụng tốt hơn các kỹ năng số để đưa sản phẩm nghệ đến với nhiều khách hàng hơn. Từ một nguyên liệu quen thuộc của địa phương, tôi mong muốn tạo ra sản phẩm có giá trị cao hơn, đồng thời tạo thêm cơ hội việc làm và thu nhập cho phụ nữ", chị Trâm chia sẻ.