Nỗ lực rà soát, xử lý văn bản quy phạm pháp luật

Trong quá trình hợp nhất đơn vị hành chính, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố tập trung tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (QPPL), kịp thời xác định những quy định cần sửa đổi, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới.

Những nỗ lực của địa phương đã được đoàn kiểm tra Trung ương ghi nhận. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao chất lượng rà soát, sớm chuyển kết quả thành những phương án xử lý cụ thể.

Xác định rõ phương án xử lý

Xác định tổng rà soát hệ thống văn bản QPPL là nhiệm vụ chính trị quan trọng, Đồng Nai triển khai thực hiện theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian. Công tác rà soát được gắn với việc xử lý những văn bản đã đủ căn cứ và xác định lộ trình đối với các nội dung cần tiếp tục nghiên cứu.

Từ đầu năm 2026, UBND thành phố đã ban hành kế hoạch rà soát, xử lý các văn bản do HĐND, UBND tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Phước trước đây ban hành. Tiếp đó, thành phố ban hành kế hoạch tổng rà soát hệ thống văn bản QPPL trên địa bàn, xác định cụ thể nhóm nhiệm vụ, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp và thời hạn hoàn thành.

Để bảo đảm triển khai thống nhất, Đồng Nai thành lập Tổ công tác rà soát, xử lý văn bản QPPL (Tổ công tác 911) do Chủ tịch UBND thành phố làm tổ trưởng; phân công Phó Chủ tịch UBND thành phố phụ trách công tác tư pháp làm tổ phó, giao Sở Tư pháp làm cơ quan thường trực. Thành phố đồng thời thành lập tổ giúp việc, thiết lập đầu mối theo dõi, tổng hợp và báo cáo tiến độ tại các sở, ban, ngành, xã, phường.

Nhờ sự chỉ đạo và phân công cụ thể, 100% sở, ban, ngành và UBND xã, phường đã ban hành kế hoạch triển khai nhiệm vụ. Có 100 đơn vị, địa phương hoàn thành báo cáo sơ bộ và gửi dự thảo báo cáo chính thức trên phần mềm theo thời gian quy định. Sở Tư pháp duy trì hướng dẫn, tổng hợp thông tin, theo dõi tiến độ; phối hợp với các bộ, ngành tiếp thu ý kiến thẩm định, chỉnh lý báo cáo chuyên đề và tham gia góp ý kết quả tổng rà soát.

Tại phường Tân Triều, công tác rà soát được triển khai trên cơ sở phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, tăng cường phối hợp trong thống kê, đánh giá văn bản. Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Chủ tịch UBND phường cho biết: Được sự hướng dẫn chuyên môn của UBND thành phố và Sở Tư pháp, Đảng ủy, UBND phường đã nghiêm túc triển khai kế hoạch tổng rà soát, kịp thời ban hành văn bản chỉ đạo và phân công nhiệm vụ.

Qua rà soát bước đầu, hệ thống văn bản QPPL của UBND phường cơ bản bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước tại địa phương.

Theo Thành ủy viên, Giám đốc Sở Tư pháp Phạm Thị Bích Thủy, tổng rà soát hệ thống văn bản QPPL là nhiệm vụ có khối lượng công việc lớn, nội dung phức tạp, đòi hỏi cao về tiến độ và chất lượng. Nhận thức rõ yêu cầu này, Thành ủy, Đảng ủy UBND thành phố và UBND thành phố đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương và Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản QPPL.

Đến nay, thành phố đã rà soát hơn 2 ngàn văn bản QPPL do các cấp ban hành. Qua rà soát bước đầu, thành phố đã xác định các nhóm văn bản cần sửa đổi, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới. Một số văn bản đã được xử lý khi đủ căn cứ, góp phần khắc phục những quy định không còn phù hợp, hạn chế tình trạng chồng chéo và vướng mắc trong thực tiễn.

Sớm tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý

Tại buổi làm việc với UBND thành phố ngày 1-10, đoàn kiểm tra Trung ương ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của địa phương trong công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản QPPL. Trong quá trình hợp nhất đơn vị hành chính, địa phương phải xử lý khối lượng lớn văn bản của 2 tỉnh trước đây nhưng vẫn nỗ lực khắc phục khó khăn, triển khai nhiệm vụ theo yêu cầu.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận, Trưởng đoàn kiểm tra nhấn mạnh: Mục tiêu của đợt tổng rà soát lần này là “cuộc kiểm kê chất lượng thể chế quốc gia”, phục vụ trực tiếp việc hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, tạo không gian phát triển mới. Vì vậy kết quả rà soát phải bảo đảm thực chất, tránh hình thức, chú trọng chất lượng thay vì chỉ tập trung thống kê số lượng văn bản.

Theo Trưởng đoàn kiểm tra, kết quả rà soát cần được chuyển ngay thành hành động lập pháp và hành pháp, không chờ hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ mới tiến hành xử lý. Các cơ quan, địa phương cần xác định những vấn đề trọng tâm, ưu tiên xử lý trong năm 2026 và năm 2027; chủ động đưa các nội dung cần tháo gỡ vào quá trình xây dựng văn bản QPPL mới.

Đoàn kiểm tra đề nghị Đồng Nai tăng cường tổ chức hội nghị, hội thảo, lấy ý kiến phản biện của MTTQ, các cơ quan, tổ chức, hội, hiệp hội liên quan. Những ý kiến xác đáng về khó khăn, vướng mắc và điểm nghẽn cần được nghiên cứu, tiếp thu, đưa vào kết quả rà soát, làm cơ sở đề xuất phương án xử lý phù hợp.

Đối với cấp xã, đoàn kiểm tra lưu ý cần tiếp tục tăng cường hướng dẫn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Sở Tư pháp cần phát huy vai trò cơ quan thường trực Tổ công tác 911, tăng cường kiểm soát chất lượng kết quả rà soát của các đơn vị; đề nghị rà soát lại đối với những trường hợp chưa đạt yêu cầu, bảo đảm tuân thủ hướng dẫn của Ban chỉ đạo. Đồng thời cần đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong chỉ đạo, kiểm tra và đẩy nhanh tiến độ xử lý các văn bản chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy.

Tại buổi làm việc với đoàn kiểm tra Trung ương, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trường Sơn cho biết: Quá trình tổng rà soát còn gặp một số khó khăn do khối lượng văn bản lớn, dữ liệu chưa đồng bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính; nhiều quy định được ban hành trong những thời kỳ, điều kiện quản lý khác nhau. Trong khi đó, đội ngũ thực hiện nhiệm vụ chủ yếu kiêm nhiệm; đồng thời phải triển khai nhiều công việc liên quan đến tổ chức bộ máy, phát triển đô thị và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Thành phố xác định mục tiêu của nhiệm vụ tổng rà soát là tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tạo môi trường thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đồng Nai tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát, xử lý hệ thống văn bản QPPL, góp phần xây dựng nền hành chính hiệu lực, hiệu quả, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.

Đồng chí LÊ TRƯỜNG SƠN, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai

Qua trao đổi, đánh giá và hướng dẫn của đoàn kiểm tra, Đồng Nai có thêm cơ sở nhìn nhận toàn diện kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế, từ đó xác định phương pháp và lộ trình xử lý phù hợp. Địa phương nghiêm túc tiếp thu ý kiến của đoàn, khẩn trương hoàn thiện danh mục và phương án xử lý văn bản, bảo đảm việc sửa đổi, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới đúng thẩm quyền, đúng quy định và sát thực tiễn.