Bộ luật Hình sự năm 2015 và một số điểm mới có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018
- Thứ bảy - 13/10/2018 04:52
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Từ ngày 01/01/2018, Bộ luật hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) bắt đầu có hiệu lực thi hành. Theo đó, 18 tội sau đây có mức hình phạt cao nhất lên đến tử hình:
800x600
1. 18 tội có hình phạt cao nhất là tử hình
| STT | CÁC TỘI CÓ MỨC HÌNH PHẠT CAO NHẤT LÀ TỬ HÌNH |
| XÂM PHẠM AN NINH QUỐC GIA | |
| 1 | Điều 108. Tội phản bội Tổ quốc |
| 2 | Điều 110. Tội gián điệp |
| 3 | Điều 112. Tội bạo loạn |
| 4 | Điều 113. Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân |
| 5 | Điều 114. Tội phá hoại cơ sở vật chất - kỹ thuật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam |
| XÂM PHẠM TÍNH MẠNG, SỨC KHỎE, NHÂN PHẨM, DANH DỰ CỦA CON NGƯỜI | |
| 6 | Điều 123. Tội giết người |
| 7 | Điều 142. Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi |
| XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ KINH TẾ | |
| 8 | Điều 194. Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh |
| TỘI PHẠM VỀ MA TÚY | |
| 9 | Điều 248. Tội sản xuất trái phép chất ma túy |
| 10 | Điều 249. Tội tàng trữ trái phép chất ma túy |
| 11 | Điều 251. Tội mua bán trái phép chất ma túy |
| XÂM PHẠM AN TOÀN CÔNG CỘNG, TRẬT TỰ CÔNG CỘNG | |
| 12 | Điều 299. Tội khủng bố |
| TỘI PHẠM VỀ CHỨC VỤ | |
| 13 | Điều 353. Tội tham ô tài sản |
| 14 | Điều 354. Tội nhận hối lộ |
| XÂM PHẠM HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP | |
| 15 | Điều 387. Tội đánh tháo người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam, người đang bị áp giải, xét xử, chấp hành án phạt tù |
| PHÁ HOẠI HÒA BÌNH, CHỐNG LOÀI NGƯỜI VÀ TỘI PHẠM CHIẾN TRANH | |
| 16 | Điều 421. Tội phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược |
| 17 | Điều 422. Tội chống loài người |
| 18 | Điều 423. Tội phạm chiến tranh |
2. Một số điểm mới cụ thể quy định thông qua các điều luật
- Phạt tù đến 03 năm nếu đuổi NLĐ để né thưởng Tết Âm lịch
Theo đó, nếu người sử dụng lao động (NSDLĐ) đuổi việc người lao động (NLĐ) để né thưởng Tết Âm lịch 2018 nói riêng và sa thải NLĐ một cách trái pháp luật nói chung thì tùy vào mức độ vi phạm mà bị phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 03 năm. Ngoài mức phạt nêu trên, NSDLĐ phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
- Từ 2018, phạt tù đến 03 năm nếu sa thải NLĐ vì lý do kết hôn, mang thai
Dù Bộ luật Lao động 2012 (Khoản 3 Điều 155) cấm người sử dụng lao động sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Tuy nhiên, thực tế vẫn xuất hiện nhiều trường trường hợp người sử dụng lao động sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động vì lý do nêu trên.
Kể từ ngày 01/01/2018, người sử dụng lao động nếu vi phạm quy định này sẽ gánh lấy chế tài về hình sự hết sức nặng theo quy định tại Bộ luật hình sự 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017), cụ thể như sau:
Điều 162. Tội buộc công chức, viên chức thôi việc hoặc sa thải người lao động trái pháp luật
1. Người nào vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà thực hiện một trong các hành vi sau đây gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
…
b) Sa thải trái pháp luật đối với người lao động;
…
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:
a) Đối với 02 người trở lên;
b) Đối với phụ nữ mà biết là có thai;
c) Đối với người đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi;
d) Làm người bị buộc thôi việc, người bị sa thải tự sát;
đ) Gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng khác.
Như vậy, chế tài đối với tội danh này tại Bộ luật Hình sự mới (có hiệu lực từ ngày 01/01/2018) nặng hơn quy định định hiện hành tại Điều 128 Bộ luật Hình sự 1999 (mức phạt tù tối đa nâng từ 01 năm lên thành 03 năm).
- Quy định mới về Tội hiếp dâm có hiệu lực từ 01/01/2018
Đây là một trong những nội dung nổi bật tại Bộ luật Hình sự sửa đổi 2017, được Quốc hội Khóa XIV thông qua ngày 20/6/2017.
Theo đó, nếu như BLHS 1999 chưa quy định rõ đối với tội hiếp dâm gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân thì sang đến BLHS 2015, nội dung này đã được quy định một cách cụ thể và mới đây được sửa đổi như sau:
Người nào phạm tội hiếp dâm mà gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% (BLHS 2015 quy định tỷ lệ từ 11 -45%) thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.
Ngoài ra, nếu phạm tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi mà gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% (BLHS 2015 quy định tỷ lệ từ 11 - 45%) thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.
- Một số hành vi xâm hại tình dục trẻ em sẽ bị xử lý quy định cụ thể ở một số tội như:
Điều 142: Hiếp dâm người dưới 16 tuổi
Người nào thực hiện một trong các hành vi: dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng không thể tự vệ được của nạn nhân hoặc thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi trái với ý muốn của họ; giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người dưới 13 tuổi bị khép tội hiếp dâm và phạt ít nhất 7-15 năm tù.
Người phạm tội còn phải đối mặt với hai khung hình phạt khác 12-20 năm tù, 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình nếu có thêm các tình tiết tăng nặng: có tính chất loạn luân, làm nạn nhân có thai, gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% trở lên, đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh, có tổ chức, nhiều người hiếp một người, biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội…
Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm.
Điều 144: Cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
Người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi đang ở trong tình trạng lệ thuộc mình hoặc trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, bị phạt tù tối thiểu 5-10 năm.
Nếu người phạm tội có một trong các tình tiết tăng nặng: có tính chất loạn luân, làm nạn nhân có thai, gây thương tích làm tổn hại trên 31% sức khỏe, gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân trên 11%, tái phạm nguy hiểm, nhiều người cưỡng dâm một người, biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội, làm nạn nhân chết hoặc tự sát… mức án cao nhất phải đối mặt là tù chung thân.
Hình phạt bổ sung cho người phạm tội này là cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm.
Điều 145: Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi
Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì bị phạt tù 1-5 năm.
Nếu người phạm tội thuộc một trong các trường hợp: phạm tội hai lần trở lên, với hai người trở lên, có tính chất loạn luân, làm nạn nhân có thai, gây tổn hại cho sức khỏe nạn nhân 31- 60%, đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh thì bị phạt tù 3-10 năm.
Khung hình phạt cao nhất dành cho người phạm tội này là 7-15 năm nếu có tình tiết tăng nặng: gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội.
Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm.
Điều 146: Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi
Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.
Nếu người phạm tội thuộc một trong các trường hợp: phạm tội có tổ chức, hai lần trở lên, với hai người trở lên, đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh, gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11- 45%, tái phạm nguy hiểm… thì bị phạt tù từ 3 năm đến 7 năm.
Khung hình phạt cao nhất 7-12 năm tù dành cho người phạm tội này gây hậu quả: làm rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên, làm nạn nhân tự sát. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm.
Điều 147: Sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm
Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc người dưới 16 tuổi trình diễn khiêu dâm hoặc trực tiếp chứng kiến việc trình diễn khiêu dâm dưới mọi hình thức, bị phạt tù ít nhất từ sáu tháng đến ba năm.
Nếu phạm tội có tổ chức, hai lần trở lên, đối với hai người trở lên, với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chữa bệnh, có mục đích thương mại, gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 11-45%, tái phạm nguy hiểm bị phạt tù 3-7 năm.
Mức án cao nhất của tội này là 12 năm tù nếu người phạm tội có một trong các tình tiết tăng nặng: Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên; làm nạn nhân tự sát.
Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 1-5 năm.
- Bãi bỏ hình phạt tử hình với 8 tội danh:
Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2018 sẽ bãi bỏ hình phạt tử hình với 8 tội danh.
Theo đó, Bộ luật Hình sự đã sửa đổi sẽ bãi bỏ hình phạt tử hình đối với 8 tội, trong đó có 5 tội bỏ hoàn toàn, gồm: Tội hoạt động thổ phỉ; tội cướp tài sản; tội hủy hoại công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; tội chống mệnh lệnh và tội đầu hàng địch.
Có 3 tội bỏ hình phạt tử hình trên cơ sở tách từ các tội có quy định hình phạt tử hình trước đó, gồm: Tội buôn bán, sản xuất hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; tội tàng trữ trái phép chất ma tuý; tội chiếm đoạt chất ma túy.
Ngoài ra, Bộ luật cũng đã sửa đổi bổ sung đối tượng không áp dụng hình phạt tử hình là người từ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử. Mở rộng thêm 2 trường hợp không thi hành án tử hình, gồm: Người từ đủ 75 tuổi trở lên và người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ mà sau khi kết án đã chủ động nộp lại ít nhất 3/4 tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm và lập công lớn. Trong trường hợp này sẽ chuyển thành hình phạt tù chung thân.