Ngày 15/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Nghị định bổ sung nhiều chính sách mới liên quan đến chế độ thai sản khi sinh con thứ hai, hỗ trợ tài chính khi sinh con, sàng lọc trước sinh, sơ sinh và chăm sóc người cao tuổi, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao chất lượng dân số trong giai đoạn mới.
1. Hỗ trợ tài chính đối với một số trường hợp phụ nữ khi sinh con
Từ ngày 01/01/2027, phụ nữ khi sinh con thuộc một trong các trường hợp: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; hoặc phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tài chính tối thiểu 2.000.000 đồng/người. Người thuộc nhiều nhóm đối tượng chỉ được hưởng một mức hỗ trợ. Kinh phí do ngân sách địa phương bảo đảm.
2. Quy định rõ điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai
Nghị định quy định điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản đối với lao động nữ sinh con thứ hai và lao động nam có vợ sinh con thứ hai theo Luật Dân số và pháp luật về bảo hiểm xã hội; hồ sơ, thủ tục được thực hiện theo Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản hướng dẫn thi hành.
3. Mở rộng chính sách hỗ trợ sàng lọc trước sinh và sơ sinh
Phụ nữ mang thai được hỗ trợ sàng lọc 04 bệnh bẩm sinh cơ bản gồm: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh). Mức hỗ trợ tối đa là 900.000 đồng/trường hợp.
Trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 05 bệnh bẩm sinh cơ bản gồm: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng. Mức hỗ trợ là 600.000 đồng/trường hợp.
Chính sách được triển khai theo lộ trình quy định của Nghị định. Trong giai đoạn từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, chính sách ưu tiên áp dụng đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội; người dân sinh sống tại thôn đặc biệt khó khăn, xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới, hải đảo. Từ ngày 01/01/2027, việc hỗ trợ được mở rộng theo lộ trình của Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.
4. Tăng cường chăm sóc người cao tuổi tại gia đình và cộng đồng
Người cao tuổi được hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần, hướng dẫn phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh tật và hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày; khuyến khích phát triển các mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026; riêng chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con theo khoản 2 Điều 14 Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Việc triển khai đồng bộ các chính sách của Nghị định sẽ góp phần thực hiện hiệu quả công tác dân số trong tình hình mới, nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm an sinh xã hội. Trong thời gian tới các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị định đến hội viên, phụ nữ và Nhân dân; vận động thực hiện tốt các chính sách dân số, góp phần xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững.
Từ ngày 01/01/2027, phụ nữ khi sinh con thuộc một trong các trường hợp: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; hoặc phụ nữ sinh đủ 02 con trước 35 tuổi được hỗ trợ tài chính tối thiểu 2.000.000 đồng/người. Người thuộc nhiều nhóm đối tượng chỉ được hưởng một mức hỗ trợ. Kinh phí do ngân sách địa phương bảo đảm.
2. Quy định rõ điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai
Nghị định quy định điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản đối với lao động nữ sinh con thứ hai và lao động nam có vợ sinh con thứ hai theo Luật Dân số và pháp luật về bảo hiểm xã hội; hồ sơ, thủ tục được thực hiện theo Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản hướng dẫn thi hành.
3. Mở rộng chính sách hỗ trợ sàng lọc trước sinh và sơ sinh
Phụ nữ mang thai được hỗ trợ sàng lọc 04 bệnh bẩm sinh cơ bản gồm: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh). Mức hỗ trợ tối đa là 900.000 đồng/trường hợp.
Trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 05 bệnh bẩm sinh cơ bản gồm: suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng. Mức hỗ trợ là 600.000 đồng/trường hợp.
Chính sách được triển khai theo lộ trình quy định của Nghị định. Trong giai đoạn từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, chính sách ưu tiên áp dụng đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội; người dân sinh sống tại thôn đặc biệt khó khăn, xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khu vực biên giới, hải đảo. Từ ngày 01/01/2027, việc hỗ trợ được mở rộng theo lộ trình của Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển.
4. Tăng cường chăm sóc người cao tuổi tại gia đình và cộng đồng
Người cao tuổi được hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần, hướng dẫn phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh tật và hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày; khuyến khích phát triển các mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026; riêng chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con theo khoản 2 Điều 14 Luật Dân số có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Việc triển khai đồng bộ các chính sách của Nghị định sẽ góp phần thực hiện hiệu quả công tác dân số trong tình hình mới, nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm an sinh xã hội. Trong thời gian tới các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị định đến hội viên, phụ nữ và Nhân dân; vận động thực hiện tốt các chính sách dân số, góp phần xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững.
Nguồn tin: BBT tổng hợp: Mỹ Thuần
